"Wyzdajano Jamborowo Izba" -
góralskie meble Stanisława Walkosza Jambora i hafty żony Danuty

 

„Meble podhalańskie mają bogatą tradycję. Towarzyszyły mieszkańcom Podhala od czasów pierwszego osadnictwa na tych ziemiach. W dużym stopniu przyczynił się do tego łatwy dostęp do materiału, ale przede wszystkim zamiłowanie do ozdabiania przedmiotów codziennego użytku, wnętrz mieszkalnych i mebli. Danuta i Staszek Walkoszowie są przykładem kontynuacji tej tradycji.

      Pracownia Staszka znajduje się na Olczy, bo właśnie tam w warsztacie swojego ojca – też Stanisława zaczynał swoją pracę. Razem wykonywali piękne dębowe tradycyjne podhalańskie drzwi do nowego kościoła na Olczy. Wykonał wiele kompletów i pojedynczych mebli nie tylko w stylu podhalańskim, ale jak sam przyznaje – najważniejszą  pracą pod względem emocjonalnym było wykonanie kompletu jadalnego według projektu Jana Karpiela Bułecki na zakopiańską plebanię na przyjazd Ojca Świętego Jana Pawła II. Na wystawie prezentowany jest fotel z tego zestawu (duplikat), a także sypialnie, szafy, ławeczki, stoliczki, toaletki, komody.

Na wygląd mebla szczególny wpływ ma dobór materiału, forma i konstrukcja mebla oraz wykończenie powierzchni. U Staszka można zauważyć niezwykle staranny dobór drewna. Spośród wielu gatunków używa jesionu, wiązu, a na płyciny – jaworu. Dobór tego materiału jest zawsze przemyślany i bardzo trafny.


      Jeżeli chodzi o konstrukcję, to należy podkreślić, że Staszek stosuje stare, dobre zasady konstruowania mebli, a więc prawidłowy  dobór połączeń i precyzyjne wykonanie. Dzięki temu konstrukcja jest sztywna i stabilna.

      Charakterystycznym połączeniem jest połączenie na „kozią ratkę” (widlicowe zacinane) niespotykane w  meblarstwie innych regionów.

      O formie mebla decyduje przede wszystkim zdobnictwo, bogaty ornament w układzie wstęgowym, zamkniętym i siatkowym. U Staszka występuje w niepowtarzalnym układzie, chociaż stosuje wszystkie typowe motywy. Ulubionym są różnego kształtu lilijki.

Do sposobu zdobienia oprócz niezwykle bogatego ornamentu należy również zaliczyć kołkowanie, zdobienie krawędzi, tzw. Frezowanie, a także takie elementy konstrukcji używane w celach zdobniczych jak pieski i promienie. Te elementy także odnajdziemy w meblach Staszka.

 
      Ważnym zadaniem w meblarstwie jest pielęgnowanie stylu. Może nie proste naśladownictwo, ale dalszy rozwój form sztuki meblarskiej przy ciągłym uwzględnianiu nowych materiałów, rozwiązań konstrukcyjnych jak również wymagań funkcjonalnych i użytkowych. Myślę, że wszystko to robi Staszek, a trwałą inspiracją dla niego jest Danusia.”

Dr Alicja Marduła

 

powrót

 

Zdjęcia Piotra Kyca i Macieja Stasińskiego z Podhalańskiego Serwisu Informacyjnego WATRA

 

 

powrót